Những mùa xuân xưa đánh giặc. Hãy trở về với sông Thương tóc dài, sông Cầu nước chảy lơ thơ để đến với một địa danh nổi tiếng – phòng tuyến Như Nguyệt. Vào mùa xuân năm 1077, tại chiến trường này, quân ta đã đánh tan 30 vạn quân Tống và cũng chính nơi đây, bài thơ thần của Lý Thường Kiệt – bản Tuyên ngôn độc lập đầu tiên của nước ta ra đời mà âm hưởng của nó vang vọng cho đến tận ngày này và sẽ còn vang xa mãi mãi.

Nghệ thuật đánh giặc giữ nước của ông cha ta thật sáng tạo, đa dạng, thần tình. Lý Thường Kiệt vừa áp dụng chiến lược “tiên phát chế nhân”, mở cuộc tấn công mãnh liệt vào quân Tống, đập tan sự chuẩn bị của quân xâm lược từ trong trứng, lại lập tức rút quân về, xây dựng phòng tuyến Như Nguyệt (phòng tuyến sông Cầu), thực hiện chiến lược phòng ngự – phản công. Chọn bất cứ chiến lược nào đều phải căn cứ vào tình hình thực tiễn, nắm chắc quân địch, phải giỏi hơn địch mới có thể giành thắng lợi. Quân giặc từ phương Bắc, dù mạnh đến đâu, hung hăng đến đâu, đều phải chịu thất bại nhục nhã. Thông điệp của những mùa xuân xưa đánh giặc gửi cho chúng ta, cho mùa xuân nay là như vậy.

Phòng tuyến Như Nguyệt được xây dựng theo thế “hoành trận”, kéo dài từ mỏm núi Dền thuộc dãy Tam Đảo, chạy dọc theo bờ Nam sông Như Nguyệt, thẳng sang hướng Đông qua sông Lục Đầu, nối vào sườn Tây núi Ông Sư của dãy Yên Tử. Chiến tuyến dài khoảng 30 km, được xây dựng theo hình đứt đoạn, kết hợp chặt chẽ hệ thống chiến lũy và các đồn ải, các lực lượng thủy quân và bộ binh. Ý định của Lý Thường Kiệt là làm suy yếu quân địch trong một thế trận phòng ngự chính diện có chiều sâu, buộc chúng phải giao chiến trong tình thế bất lợi; sau khi quân địch đã suy yếu, quân ta sẽ chuyển sang phản công kết liễu số phận quân địch.

Ngày 8 tháng 01 năm 1077, được lệnh vua Tống, chủ tướng Quách Quỳ, phó tướng Triệu Tiết cùng 9 viên tướng khác, chỉ huy 30 vạn quân, trong đó có 10 vạn quân chủ lực, ào ạt tiến vào nước ta theo hai hướng biên giới phía Bắc và hướng đường biển phía Đông Bắc. Quân ta liên tục chặn đánh địch ở hướng phía Bắc, tiêu hao, kìm bước tiến của chúng. Nhưng mười ngày sau, giặc đã tiến đến bờ Bắc sông Như Nguyệt, đóng thành hai cụm quân: cụm Quách Quỳ và cụm Triệu Tiết. Trong khi đó, quân giặc tiến theo đường thủy đã bị quân ta đánh chặn, giặc bị thua to và quân ta đã loại hẳn lực lượng này ra khỏi vòng chiến.

Sau khi tập trung lực lượng, tiến hành trinh sát, một đêm đầu tháng 2, quân Tống bắc cầu phao, tung kỵ binh vượt sông Như Nguyệt đánh vào trận địa quân ta. Quân địch đột phá qua dải phòng ngự, tiến về phía Thăng Long nhưng lập tức bị quân ta chặn lại, đồng thời đột kích vào sườn quân địch làm đội hình của chúng bị rối loạn. Phần lớn quân giặc bị tiêu diệt, số còn lại phải tháo chạy trở lại bờ Bắc chiến tuyến Như Nguyệt. Đợt tiến công thứ nhất của địch bị đẩy lùi.

Quân ta tiếp tục quấy rối, tiêu hao quân địch, mọi cố gắng tiến công của quân địch đều vô hiệu. Chúng bị động cả về chiến lược lẫn chiến thuật, sau hai tháng giao chiến, chúng bắt buộc phải chuyển sang phòng ngự. Quân địch đã suy yếu, giai đoạn phản công kết liễu số phận quân địch đã tới. Đại quân do Lý Thường Kiệt chỉ huy vượt sông đánh thẳng vào cụm quân Triệu Tiết. Thừa thắng, quân ta lại bất ngờ đánh vu hồi vào cụm quân Quách Quỳ đóng cách đấy không xa. Quân địch thua to và phải tháo chạy về nước.

Một mùa xuân chiến thắng đã đến với quân và dân Đại Việt.

Ta tiếp tục đến với trận đánh trên biển Đông của Trần Khánh Dư trong mùa xuân xưa lịch sử. Hai lần xâm lược Đại Việt đều thất bại nặng nề, vua Nguyên hết sức tức giận, quyết tâm phục thù, đòi đè bẹp Đại Việt. Một lần nữa, Trấn Nam Vương Thoát Hoan được chỉ định làm Tổng chỉ huy quân xâm lược. Tháng 12 năm 1287, 50 vạn quân Nguyên chia làm ba đạo, ào ạt tiến vào nước ta. Rút kinh nghiệm hai lần trước, ý thức được lương thực là vấn đề sống còn, lần này quân địch tổ chức một mũi tiến công theo đường thủy gồm 500 chiến thuyền, do hai tướng Ô Mã Nhi và Phàn Tiếp chỉ huy, trong đó có 70 chiếc thuyền chở 17 vạn thạch lương do Trương Văn Hổ phụ trách. Một nhiệm vụ của Ô Mã Nhi và Phàn Tiếp là phải bảo vệ bằng được đoàn thuyền tải lương, vì đó là toàn bộ lương ăn của chúng. Đây là một tính toán chiến lược của vua Nguyên Hốt Tất Liệt.

Nhà Trần tích cực chuẩn bị đánh địch trong không khí của mùa xuân sắp về. Bộ chỉ huy thống soái nhà Trần cử Trần Khánh Dư, phó tướng trấn giữ Vân Đồn, thống lĩnh thủy binh, chặn đánh địch khi thủy binh địch tiến vào vùng biển nước ta. Nhưng lực lượng địch quá mạnh đẩy thủy binh ta vào thế bất lợi. Ô Mã Nhi và Phàn Tiếp thừa thắng, theo sông Bạch Đằng tiến quân về Vạn Kiếp để nhanh chóng hội quân với Thoát Hoan, bỏ lại phía sau đoàn thuyền tải lương của Trương Văn Hổ. Đây chính là sai lầm chết người của chúng.

Được tin chiến sự bất lợi, thượng hoàng Trần Thánh Tông nổi giận, lập tức cho sứ tới Vân Đồn triệu thân vương Trần Khánh Dư về trị tội. Quân pháp vô thân. Kỷ luật quân đội nhà Trần hết sức nghiêm khắc. Nhưng Trần Khánh Dư xin vua Trần hoãn cho vài ba ngày để lập công chuộc tội. Bằng sự nhạy bén tuyệt vời của một vị tướng am hiểu chiến trận, Trần Khánh Dư  nhận thấy vẫn còn cơ hội chiến thắng, vì ông phán đoán, đoàn thuyền tải lương của Trương Văn Hổ đang di chuyển phía sau. Mục tiêu này không phải chủ yếu nhưng cực kỳ hiểm yếu, nếu diệt được nó, quân địch sẽ khốn đốn vì không có lương ăn, kế hoạch của chúng sẽ bị đảo lộn và khó khăn mà chúng phải đương đầu sẽ rất lớn. Mùa xuân đen tối sẽ đến với chúng!

Đến đây, ta lại nhớ mùa xuân 1954, Tổng tư lệnh Võ Nguyên Giáp đã phát hiện ra một điểm yếu chí tử của “con nhím khổng lồ Điện Biên Phủ”, đó là mọi sự tiếp tế của người Pháp đều bằng đường hàng không. Nếu chúng ta phong tỏa, đi đến triệt hẳn đường tiếp tế của địch, chúng sẽ khốn đốn. Thực tế diễn ra như vậy và “con nhím khổng lồ Điện biên Phủ” bị tiêu diệt. Ở đây, có sự gặp gỡ giữa mùa xuân xưa và mùa xuân nay, lịch sử dân tộc ta thật đáng tự hào!

Trở lại trận đánh của Trần Khánh Dư. Quả nhiên như dự tính của ông, đoàn thuyền tải lương địch chậm chạp tiến vào Vân Đồn, rơi vào trận địa phục kích của thủy quân ta. Quân ta tiến công mãnh liệt trên khu vực dài hàng chục cây số, quân địch không thể chống đỡ nổi, toàn bộ số lương thực và hầu hết tàu thuyền bị nhấn chìm xuống biến. Tin chiến thắng tới tấp bay về triều đình, báo hiệu một mùa xuân chiến thắng.

Thắng lợi của trận Vân Đồn một lần nữa khẳng định nghệ thuật quân sự tài tình của ông cha ta: phán đoán tình huống đúng đắn, kịp thời lợi dụng sai lầm của giặc, hạ quyết tâm chính xác, nhanh chóng bố trí trận địa để tiêu diệt quân địch.

Vẫn mùa xuân năm 1288 ấy, sau khi bị quân ta hãm vào thế bất lợi, Thoát Hoan đành quyết định dẫn quân tháo chạy về nước. Một đạo quân rút bằng đường bộ theo hướng Lạng Sơn do Thoát Hoan chỉ huy và một đạo quân rút theo đường thủy qua sông Bạch Đằng do Ô Mã Nhi chỉ huy. Đây là điều mà hai vua nhà Trần và Hưng Đạo vương Trần Quốc Tuấn đã dự kiến trước. Kế hoạch tác chiến cho một trận đánh quyết định trong quá trình quân địch rút chạy trên sông Bạch Đằng đã hình thành. Trận địa bãi cọc ngầm đã được bày sẵn. Bộ binh mai phục ở trên núi, những cánh rừng và bãi sú vẹt kín đáo bên sông, sẵn sàng tiêu diệt địch khi chúng liều lĩnh lên bộ.

Đại quân địch do Ô Mã Nhi chỉ huy đổ vào sông Bạch Đằng, chiến thuyền của chúng san sát như lá tre. Khi thủy triều bắt đầu rút nhanh, trận địa cọc bỗng nhiên xuất hiện. Chiến thuyền của địch bị đâm thủng, bị đánh đắm nhiều không kể xiết. Chiến sự diễn ra hết sức ác liệt. Quân ta dùng gươm, câu liêm hai lưỡi, lưỡi quắm, giáo dài đánh gần với địch. Lại dùng các bè nứa chất đầy chất dễ cháy, lao vào đội hình quân địch đang bị mặc kẹt và hỗn loạn. Hai vua Trần đích thân dẫn quân tiến công địch. Trần Quốc Tuấn đặt sở chỉ huy bên tả ngạn sông Bạch Đằng, trực tiếp chỉ huy bộ binh tiêu diệt địch chạy lên. Quân giặc bị giết vô số. Ô Mã Nhi, Phàn Tiếp, Phạm Nhan bị bắt sống. Một lần nữa, quân ta đại thắng trên sông Bạch Đằng, cũng chính là chiến trường thuở xưa Ngô Quyền đại phá quân Nam Hán.

Cảnh tượng thật oai hùng, đúng như bài Phú sông Bạch Đằng của Trương Hán Siêu:

Muôn dặm thuyền, bè tinh kỳ phấp phới

Sáu quân oai hùng, gươm giáo sáng chói

Chín ngày sau trận đại thắng Bạch Đằng, vẫn trong không khí mùa xuân, hai vua Trần làm lễ mừng thắng trận. Vua Trần Nhân Tông nhớ lại những ngày gian khổ, cảm khái đọc:

Đất nước hai phen chồn ngựa đá

Non sông nghìn thuở vững âu vàng

Nhớ lại những mùa xuân xưa đánh giặc, làm sao chúng ta có thể quên hình ảnh người anh hùng áo vải Quang Trung – Nguyễn Huệ, với tài tổ chức và nghệ thuật quân sự tuyệt vời, dùng binh thần tốc, chỉ trong 10 ngày, đã quét sạch 30 vạn quân Thanh, đúng vào ngày mùng 5 Tết Kỷ Dậu năm 1789. Sự gặp gỡ giữa mùa xuân và chiến công của dân tộc ta đúng là sự gặp gỡ lịch sử.

Trong lúc áo bào còn vương màu khói súng, Nguyễn Huệ đã gửi một cành đào đất Bắc về cho công chúa Ngọc Hân đang khắc khoải đợi chờ ở kinh thành Huế. Một hình ảnh thật lãng mạn của người anh hùng áo vải:

Hẳn nhớ Thăng Long, hẳn nhớ đào ?

Mai vàng xứ Huế có khuây đâu!

Đào phi theo ngựa về cung nhé!

Nở cạnh đài gương sắc chiến bào.

(Cành đào Nguyễn Huệ – Chế Lan Viên)

Bây giờ, chúng ta đến với không khí của mùa xuân sắp về. Trong làn sương mỏng mảnh và những cơn mưa bụi, hoa xuân bày dọc theo hai bên phố phường đã bắt đầu hé nở. Cái lạnh và bầu trời xám xịt nhất định phải lui dần, nhường chỗ cho nắng ấm quê hương. Mùa xuân đã về bên kia sông, trên những cánh đồng bát ngát, những chuyến tàu xe xuôi ngược, trên biển xanh bao la và trong tâm hồn của mỗi người. Tết đã đến rất gần. Để lại sau lưng tất cả những băn khoăn, day dứt, những đau thương, căm giận, chúng ta đang bước vào một mùa xuân mới – vẫn là mùa xuân hy vọng!

Những mùa xuân xưa thắng giặc. Những mùa xuân nay càng không sợ giặc. Đất nước chưa một giây phút được bình yên. Nhưng sức sống của dân tộc VN ta vẫn ngàn đời bất diệt – như những mầm xuân.

Bài liên quan: Nghĩ trước thềm xuân; Đặt tên cho một mùa xuân; Cây thay màu lá.

Chúng – bọn đế quốc, là những học trò dốt vì chúng không học thuộc bài học lịch sử, dù bài học lịch sử có rất nhiều. Lịch sử cho thấy, khi chúng đang mạnh, không bao giờ chúng thèm nghe ai cả. Đừng nói góp ý hay phản biện, đừng nói lẽ phải hay đạo đức với chúng. Tất cả những cuộc biểu tình đòi tự do, dân chủ đều bị chúng cấm đoán hoặc đàn áp dã man. Chúng ra sức bóc lột nhân dân, nuôi béo bộ máy của chúng. Chúng sống xa hoa, ăn chơi phè phỡn. Chúng tham nhũng, ăn cướp của dân. Miệng chúng nói đạo đức nhưng thực chất, chúng là những tên vô đạo đức nhất.

Nhớ lại những ngày đất nước ta bị giày xéo dưới gót dày của bọn đế quốc. Hồ Chí Minh đã khái quát trong Tuyên ngôn Độc lập:

“Về chính trị, chúng tuyệt đối không cho nhân dân ta một chút tự do dân chủ nào.

Chúng thi hành những luật pháp dã man. Chúng lập ba chế độ khác nhau ở Trung, Nam, Bắc để ngăn cản việc thống nhất nước nhà của ta, để ngăn cản dân tộc ta đoàn kết.

Chúng lập ra nhà tù nhiều hơn trường học. Chúng thẳng tay chém giết những người yêu nước thương nòi của ta. Chúng tắm các cuộc khởi nghĩa của ta trong những bể máu.

Chúng ràng buộc dư luận, thi hành chính sách ngu dân.

Chúng dùng thuốc phiện, rượu cồn để làm cho nòi giống ta suy nhược.

Về kinh tế, chúng bóc lột dân ta đến tận xương tủy, khiến cho dân ta nghèo nàn, thiếu thốn, nước ta xơ xác, tiêu điều.

Chúng cướp không ruộng đất, hầm mỏ, nguyên liệu.

Chúng đặt ra hàng trăm thứ thuế vô lý, làm cho dân ta, nhất là dân cày và dân buôn, trở nên bần cùng.

Chúng không cho các nhà tư sản ta ngóc đầu lên.

Chúng bóc lột công nhân ta một cách vô cùng tàn nhẫn”.

Đó là những lời tố cáo đanh thép của Hồ Chí Minh đối với tội ác của bọn đế quốc.

Chúng là học trò dốt, vì chúng nghĩ là chúng mạnh, không ai có thể lật đổ chúng. Chính Anbe Xarô, Bộ trưởng thuộc địa đã mời Nguyễn Ái Quốc đến văn phòng của mình dọa dẫm. Rằng hiện nay có những kẻ âm mưu phá rối trật tự trị an, chống đối lại Nhà nước bảo hộ. Nước Pháp rất khoan hồng nhưng sẽ không tha thứ cho những kẻ gây rối loạn. Nước Pháp đủ sức bẻ gãy họ…

Nhưng, bọn đế quốc không thể ngờ được, con người mảnh khảnh đó với đôi mắt sáng, với tài năng và nghị lực phi thường của mình, đã chớp thời cơ, lập nên nước Cộng hòa dân chủ nhân dân đầu tiên ở Đông Nam Á.

Bọn đế quốc là những học trò dốt, bởi vì chúng xem thường sức mạnh đoàn kết của dân tộc ta, xem thường sự quật khởi của đồng bào ta.

Chúng là học trò dốt, vì chúng đã sai lầm đánh giá thấp tài thao lược của tướng Giáp. Lúc đầu, chúng coi thường tướng Giáp, vì nghĩ tướng Giáp xuất thân “bạch diện thư sinh”, chỉ là một cử nhân luật kinh tế. Khi bị thua đau, bọn đế quốc mới tìm hiểu và thấy rằng, tướng Giáp là một trí thức nổi tiếng, một giáo sư văn sử. Những cộng sự đắc lực xung quanh ông phần lớn là bạn đồng nghiệp hoặc học trò cũ. Ngay cả những học giả nổi tiếng mà chính giới Pháp kiêng nể trong Chính phủ Hồ Chí Minh hầu hết là bạn của tướng Giáp. Cho đến trước trận Điên Biên Phủ, Pháp vẫn cho rằng, tướng Giáp chỉ giỏi đánh du kích, nếu chiến trường do Pháp lựa chọn với một trận đánh chính quy, tướng Giáp sẽ thất trận. Sự thật lịch sử là ngược lại, người thua đau chính là bọn đế quốc. Vì sao? Vì chúng là những học trò dốt trong các trường học của lịch sử – không muốn hòa bình, chỉ muốn dùng vũ lực hòng khuất phục dân tộc VN.

Bọn đế quốc tưởng xây dựng nhiều nhà tù, nhiều máy chém là có thể khủng bố được các chiến sỹ cách mạng. Chúng đã nhầm to. Bị biệt giam trong xà lim chờ ngày lên máy chém, Phạm Hùng vẫn bình tĩnh, thanh thản. Hàng ngày, ông vẫn ung dung tập thể dục, đọc báo, học tập. Phạm Hùng, con người nổi tiếng với tuyên bố trước tòa án, khi bị hai lần xử tử hình: “Mỗi người chỉ có một cái đầu, lần trước các ông đã xử tử hình tôi rồi, còn đầu nào nữa mà đòi chém. Chẳng lẽ cái “đầu dưới” cũng muốn chém nốt nữa hay sao?”. Cuối cùng, chính con người đầy lạc quan, tin tưởng vào thắng lợi đó đã chiến thắng.

Và đây là phiên toàn của bọn đế quốc xét xử Tố Hữu. Quan tòa: “Tại sao anh làm cộng sản?”. Tố Hữu: “Tôi đấu tranh cho dân tộc, dân chủ, dân sinh, thế là có tội à? Tôi chưa hiểu chủ nghĩa cộng sản thì “làm cộng sản” sao được. Nhưng cộng sản thương nước, thương dân thì có tội gì?”. Quan tòa: “Cộng sản gì các anh? Cộng sản cơm..!” (Nhớ lại một thời – Tố Hữu).

Bởi vì chỉ biết ỷ vào sức mạnh của nhà nước với quân đội, cảnh sát, nhà tù, chỉ biết bịt miệng toàn thể dân chúng mà cơ nghiệp của bọn đế quốc đã tan hoang. Quả thật, bọn đế quốc là những học trò dốt của lịch sử và lịch sử sẽ xẩy ra như nó vốn có.

Bài liên quan: Lịch sử đang trầm tư;  Những cái mặt không chơi được.

Nói như vậy, có người hỏi, đưa hết những chuyện đời thường vào Bạn văn, thì còn gì là văn chương nữa, còn gì là thần tượng nữa? Thưa rằng, văn chương lắm chứ. Và thần tượng vẫn cứ là thần tượng, không hề sụp đổ. Vấn đề là ở cách dựng chân dung, ở nét vẽ của tác giả, ở cái tài của tác giả. Tóm lại, ở bút pháp và cái tâm của tác giả. Cho nên, tôi nghĩ, bất cứ ai đọc xong Bạn văn đều phải thốt lên, nhà văn Nguyễn Quang Lập viết hay thật, tài thật!

Bạn văn – “mỗi người một vẻ, mười phân vẹn mười”. Có tình bạn của Hoàng Phủ Ngọc Tường và Trịnh Công Sơn có thể so sánh với những chuyện cổ tích cảm động nhất về tình bạn, lại có tình bạn của Hồng Ánh và Mai Hoa đạt đến mức coi nhau như chị em ruột. Có một Trần Dần đầy suy tư trong từng giây từng phút, lại có một Phùng Quán đầy suy tư. Có một Trần Vàng Sao lặng lẽ, lại có một Bảo Ninh lặng lẽ. Có một Nguyễn Trọng Tạo tài hoa, lại có một Phạm Xuân Nguyên tài hoa. Có một Thùy Linh đẹp và tài năng, lại có một Tuyết Nga đẹp và tài năng. Có một Hải Bằng coi thơ mình là số 1, có một Xuân Huyền coi kịch mình là số 1, lại có thêm một Trúc Cương “tao làm đéo gì quên rồi, nhưng tao thừa nhận là tao tài”. Có “ông quan trọng”, có “ông đề cương”, lại có “ông tất nhiên rồi”…Kể sao cho hết. Bạn văn quá đa dạng, quá phong phú và cực kỳ  thú vị.

Qua Bạn văn, chúng ta thấy rõ tác giả là người đi nhiều, biết nhiều, học nhiều, làm nhiều và cũng chơi nhiều. Song, nổi lên trên hết là cái tâm của tác giả. Dù những chuyện đời thường xen vào không ít, chất hài bàng bạc, mà chân dung bạn văn nào hiện lên cũng làm chúng ta cảm động, thêm yêu quý nhà văn đó, như thế chẳng phải là thành công của tác giả Bạn văn ư?

Chịu khó tìm, cũng có bạn văn “phản diện”. Tuy vậy, với bạn văn “phản diện” ấy, ngòi bút của tác giả vẫn đầy bao dung, rộng lượng. Không tin, chúng ta hãy đọc lại Cái miệng hình số tám thì rõ.

Nói đến “số tám”, ai mà chẳng sợ, vì nó gợi lên những hình ảnh ghê gớm. Ấy vậy mà cái miệng của chị ấy lại uốn “hình số tám” kia! Chị ấy rất hồn nhiên hay làm ra vẻ hồn nhiên? Chị ấy rất tình cảm hay làm ra vẻ tình cảm? Chị ấy quên hay làm ra vẻ quên? Không biết. Chỉ biết, cái miệng chị ấy uốn “hình số tám” dẻo quá, mặc cho đứa em (Nguyễn Quang Lập) chạy đôn chạy đáo lo buổi diễn cho chị, lo bán vé cho chị, lại lo mua vé (tàu) cho chị nữa. Kết quả, chị “thu hoạch” tất cả, tác giả được một câu chào “em mới dzô đa em”, nghe mà “ngao ngán”. “Ngao ngán” là chữ của tác giả khi viết về Bạn văn “phản diện” này. Không hề có từ “tức giận”, cũng không có từ “bực mình”, càng không có từ “căm ghét” trong Cái miệng hình số tám. Đó không phải là cái tâm của tác giả ư?

Nhưng, trong các Bạn văn, sống như chị “miệng hình số tám” không nhiều lắm đâu.

Ta hãy tiếp tục đến với Nhớ Nguyễn Minh Châu. Nguyễn Minh Châu sống tốt như thế, vậy mà khi nghe tin anh mất, Trung Trung Đỉnh chạy ào xuống chỗ mấy nhà văn đang xem phim trên ti vi, nói anh Châu mất rồi. Phản ứng các nhà văn như thế nào? “Không một cái đầu nào ngẩng lên. Anh Đỉnh tưởng người ta không nghe, lại nói anh Châu mất rồi. Vẫn không ai ngẩng đầu lên, phim đang đến đoạn hay. Anh Đỉnh nói to hơn, gay gắt hơn, nói ơ kìa anh Châu mất rồi mọi người không nghe à. Có người nhăn mặt cáu kỉnh, nói biết rồi, và lại dán mắt vào ti vi”.

Nhớ Nguyễn Minh Châu kết thúc ở đây, tác giả không bình luận, để cho chúng ta suy nghĩ. Cách kết thúc đó rất nghệ thuật, nó là một dấu hỏi to tướng, không chỉ đối với các bạn văn, mà còn đối với mỗi người chúng ta.

Người ta đã nói rất nhiều về cách tác giả vẽ chân dung Bạn văn không theo phương thức truyền thống. Nó chọn những chi tiết đời thường rất đắt, rất độc đáo, rất hài, ít người biết như là một điểm nhấn. Có người lo như thế các “thần tượng sẽ bị sụp đổ”. Không và thực tế làm gì có chuyện “thần tượng bị sụp đổ”. Trái lại, độc giả bây giờ cực kỳ thông minh, tinh tế. Họ nhận ra ngay có hay không có tấm lòng ưu ái ẩn đằng sau các con chữ. Cho nên, các Bạn văn nổi tiếng, dưới nét vẽ độc đáo, sinh động của nhà văn Nguyễn Quang Lập đều rất người và rất đáng mến, đáng yêu, đáng kính trọng.

Bởi, tất cả đều là con người. Tôi nghĩ, có lẽ khi viết, tác giả đã hiểu rất sâu sắc câu nói của Mác, đại ý, tất cả những gì thuộc về con người đều không xa lạ với tôi. Với các Bạn văn, những gì liên quan đến con người càng không thể xa lạ với họ. Tôi lại nhớ Phạm Văn Đồng viết về Hồ Chí Minh, rằng Hồ Chí Minh là một con người, trước hết là một con người và sau cùng là một con người. Thật sâu sắc và chí lý biết bao!

Bạn văn làm sống lại cái không khí văn nghệ một thời chưa xa, lại cũng làm ta hiểu sâu hơn cái không khí văn nghệ thời nay. Có ngọt bùi và có đắng cay. Có hạnh phúc và có khổ đau. Biết làm sao được, các nhà văn “đã mang lấy nghiệp vào thân”…

Bạn văn hấp dẫn chúng ta từng chân dung, từng trang viết, từng câu và từng chữ. Thêm một lần đọc Bạn văn là thêm một lần khâm phục cái tâm và cái tài của tác giả, cũng là thêm một lần khâm phục trí nhớ phi thường của tác giả. Dù là người trong cuộc hay ngoài cuộc, tôi nghĩ, Bạn văn luôn luôn thân thiết đối với chúng ta.

một cuộc chiến tranh chính nghĩa?

Bêdinxki, cố vấn an ninh quốc gia của Tổng thống Mỹ Jimmy Carter, tác giả cuốn Bàn cờ lớn khá nổi tiếng, có hỏi Võ Nguyên Giáp trong một lần tình cờ gặp gỡ nhân ngày lễ Độc lập ở Angiêri: Nếu được phép, xin được hỏi Đại tướng một câu, chiến lược của ngài là gì? Chiến lược của tôi là chiến lược hòa bình, nhưng là hòa bình trong độc lập, tự do! Võ Nguyên Giáp trả lời. Khi đó, Bêdinxki đã nói: Cảm ơn Đại tướng, chúc Đại tướng lòng dũng cảm. Lần khác, nhân cuộc hội thảo “Những cơ hội bị bỏ lỡ”, một tướng lĩnh Mỹ trong phái đoàn của Mc Namara hỏi ông Giáp, thời điểm nào trong cuộc chiến làm ngài lo sợ nhất? Trong tư duy quân sự của chúng tôi, không có từ “lo sợ”. Ông Giáp trả lời.

Một cách tự nhiên, tôi lại nhớ cuộc gặp của Hồ Chí Minh với Pôn Muýt, cố vấn chính trị của tướng Lơcle vào tháng 5.1947, trong một ngôi nhà duy nhất còn sót lại giữa thị xã Thái Nguyên.

Pôn Muýt:

- Để thực hiện cuộc ngừng bắn, Cao ủy Pháp ở Đông Dương xin nêu với Chủ tịch bốn điều kiện: Thứ nhất, quân đội VN phải nộp vũ khí cho Pháp. Thứ hai, quân đội Pháp được quyền tự do đi lại trên đất nước Việt Nam. Thứ ba, Chính phủ VN phải trả lại cho Pháp tất cả những người bị bắt. Thứ tư, Chính phủ VN phải trao trả cho Pháp tất cả những người nước ngoài đã chạy sang phía VN.

Hồ Chí Minh:

- Những điều kiện ông Bôlae đưa ra là đòi chúng tôi phải đầu hàng! Ông Pôn Muýt, bản thân ông có nghĩ rằng chúng tôi có thể đầu hàng không? Phải là một con người hèn mạt mới chấp nhận những điều kiện như vậy.

- Thưa Chủ tịch, như vậy là chiến tranh vẫn tiếp diễn?

- Chúng tôi muốn hòa bình, nhưng không phải là hòa bình với bất cứ giá nào! Mà phải là hòa bình trong độc lập, tự do.

- Thưa Chủ tịch, chúc Người lòng dũng cảm.

- Tất nhiên, bao giờ cũng như vậy.

Hai câu chuyện trong hai không gian và thời gian khác nhau nhưng là một sự trùng hợp: hòa bình trong độc lập, tự do và lòng dũng cảm. Tư tưởng hòa bình của Hồ Chí Minh và Võ Nguyên Giáp – hai nhân vật chói sáng nhất trên bầu trời chính trị VN, cũng chính là tư tưởng hòa bình của dân tộc ta trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước.

Nhìn vào chiều sâu của lịch sử dân tộc, có một câu hỏi, vậy cuộc chủ động tấn công vào quân Tống – ngay trên đất Tống, từ tháng 10.1075 đến tháng 3.1076 của Lý Thường Kiệt liệu có phải là chiến lược hòa bình của VN? Thưa rằng, phải. Xét đến cùng, chiến lược “tiên phát chế nhân” (đánh trước để chế ngự người) của Lý Thường Kiệt là chiến lược hòa bình. Vì sao? Ta biết, bị nhiều thất bại trên chiến trường Đại Việt, nhà Tống vẫn chưa chịu từ bỏ dã tâm thôn tính VN, âm mưu biến VN thành một quận huyện của TQ. Bấy giờ, triều đình Tống chính trị rối ren, trong nước chồng chất khó khăn, vua Tống bèn tìm lối thoát bằng cách xâm lược Đại Việt, hòng giành lấy một chiến thắng quân sự bên ngoài để củng cố uy thế trong nước. Đây là chiến thuật quen thuộc của TQ, nó từng được phát triển dưới một dạng khác ở thời Đặng trong cuộc xâm lược VN năm 1979.

Nhà Tống ráo riết xây dựng các căn cứ vững chắc, tập trung 10 vạn quân với hậu cần hùng hậu, biến Ung Châu thành một căn cứ xuất phát tiến đánh Đại Việt. Để giữ bí mật cho cuộc xâm lược, nhà Tống đóng cửa biên giới, cấm nhân dân qua lại buôn bán; đồng thời mua chuộc, lôi kéo một số tù trưởng VN để chia rẽ, phá hoại khối đoàn kết dân tộc, xúi vua Champa quấy rối từ phía Nam. Như vậy, ý đồ xâm lược Đại Việt của nhà Tống đã hết sức rõ ràng, kế hoạch xâm lược đã được chuẩn bị rất công phu. Trong tình hình đó, Đại Việt chọn phương án ngồi yên đợi giặc hay ra tay trước?

Chiến lược “tiên phát chế nhân” là một sự chủ động cao độ, sáng suốt của Lý Thường Kiệt và Đại Việt. Đòn đánh phủ đầu vào các căn cứ xuất phát tiến công sẽ làm tê liệt ý chí của kẻ xâm lược, phá tan sự chuẩn bị của chúng ngay từ trong trứng, kéo dài thời gian chuẩn bị cuộc kháng chiến của dân tộc. Cho nên, suy cho cùng, chiến lược ấy là chiến lược hòa bình của VN, vì nó nhanh chóng dẫn đến hòa bình và nền hòa bình đó sẽ còn được giữ vững.

Chiến lược hòa bình của ông cha ta càng được thể hiện một cách rực rỡ trong cuộc kháng chiến chống quân Minh của nghĩa quân Lam Sơn. Khi 10 vạn quân Vương Thông bị quân ta vây hãm ở thành Đông Quan, nếu Lê Lợi và Nguyễn Trãi hạ lệnh tấn công, chắc chắn quân giặc sẽ bị tiêu diệt sạch không còn một mống. Nhưng tư tưởng hòa bình, chiến lược hòa bình của Lê Lợi và Nguyễn Trãi muốn “Dập tắt muôn đời chiến tranh – Mở nền thái bình muôn thuở” đã mở đường cho quân Minh rút về nước với Hội thể Đông Quan lịch sử, kết thúc thắng lợi cuộc kháng chiến. Đó là một cách kết thúc chiến tranh độc đáo, sáng tạo, sáng ngời nhân nghĩa gắn liền với chiến lược hòa bình của ông cha ta.

Tư tưởng ấy, chiến lược ấy, nhân nghĩa ấy được thể hiện thật sâu sắc trong Bình Ngô Đại cáo:

Thần Vũ chẳng giết hại, thể lòng trời ta mở đường hiếu sinh

Mã Kỳ, Phương Chính, cấp cho năm trăm chiếc thuyền, ra đến biển mà vẫn hồn bay phách lạc

Vương Thông, Mã Anh, phát cho vài nghìn cỗ ngựa, về đến nước mà vẫn tim đập chân run

Họ đã tham sống sợ chết mà hoà hiếu thực lòng

Ta lấy toàn quân là hơn, để nhân dân nghỉ sức

Chẳng những mưu kế kì diệu

Cũng là chưa thấy xưa nay

Gần đây hơn, ngày 19.12.1946, cuộc chiến tranh Pháp – Việt, tức là cuộc chiến tranh Đông Dương lần thứ nhất bùng nổ. Nhiều nhà sử học thế giới đã nhận định rất đúng rằng, Chính phủ Hồ Chí Minh đã làm tất cả những gì có thể làm nhằm trách cuộc chiến ấy. Nhưng họ có vẻ băn khoăn, hình như phía VN lại là bên nổ súng trước? Thế thì chiến lược hòa bình của VN đã thể hiện như thế nào?

Trả lời câu hỏi này không khó. Hồ Chí Minh hiểu rất rõ tình thế ngặt ngèo, giờ phút bàng hoàng của người Pháp đã qua và nước VN non trẻ sẽ phải đối mặt với một cuộc tái xâm lược có sức mạnh ghê gớm. Hồ Chí Minh đã tìm mọi cách cứu vãn nền hòa bình – ít nhất cũng trì hoãn thời điểm nổ ra chiến tranh, liên tiếp viết thư cho các nhân vật Pháp nổi tiếng, đồng thời yêu cầu bộ đội, tự vệ bình tĩnh, nín nhịn, không mắc vào âm mưu khiêu khích của chúng.

Người Pháp không tìm được cái cớ mong đợi, thế là ngày 16.12.1946, họ gửi tối hậu thư cho Chính phủ VN, tuyên bố “Quân Pháp sẽ tự mình đảm nhiệm trị an tại Hà Nội chậm nhất là vào sáng 20.12.1946”. Thật mỉa mai, Pháp tự cho mình cái quyền đó! Tất nhiên, Chính phủ VN bác bỏ tối hậu thư của Pháp và sự kiện tất yếu phải xẩy ra: ngày 19.12.1946, cuộc chiến Việt – Pháp bùng nổ. Người VN không thể khoanh tay chờ chết. Trách nhiệm gây chiến là ở người Pháp. Chín năm sau đó, người Pháp phải chịu thất bại cay đắng và họ phải hối tiếc vì không hiểu chiến lược hòa bình của VN – rộng hơn, không hiểu văn hóa VN, con người VN.

Vậy chiến lược của VN trong việc giải quyết tranh chấp chủ quyền trên biển Đông là chiến lược gì? Có thể trả lời, đó là chiến lược hòa bình, nhưng không phải là hòa bình với bất cứ giá nào, mà phải là hòa bình trong độc lập, tự do! Tư tưởng hòa bình, chiến lược hòa bình của Hồ Chí Minh và Võ Nguyên Giáp luôn luôn soi sáng con đường đi của chúng ta.

Bài liên quan: Hòa hay chiến?

Ngay sau khi cuộc chiến Triều Tiên vừa kết thúc, Quân uỷ Trung ương TQ họp ở Hàng Châu. Hội nghị trước tiên nghe Tư lệnh Quân Chí nguyện nhân dân TQ báo cáo về tình hình Triều Tiên. Người ta thấy Mao vừa say sưa hút thuốc vừa chăm chú lắng nghe, thỉnh thoảng khẽ gật đầu, đôi khi lại cười nhạt.

Báo cáo vừa xong, Mao đột nhiên nói:

- Triều Tiên đình chiến, gánh nặng trên vai chúng ta nhẹ đi rất nhiều, nhưng e rằng chưa thể lơ là, phải chuẩn bị sẵn sàng, đề phòng ngọn lửa chiến tranh lại bùng lên, phòng trước thì sau không mắc họa. Chúng ta hiện nay đã có thể rảnh tay, tôi thấy cần tập trung lực lượng giải quyết vấn đề Đài Loan. Ngay từ bây giờ phải bắt tay vào chuẩn bị, muốn được yên ổn lâu dài, không giải phóng Đài Loan không xong. Xin các vị phát biểu ý kiến về việc này.

- Tôi hoàn toàn tán thành ý kiến của Chủ tịch. Bộ trưởng Quốc phòng Bành Đức Hoài, như thường lệ đi đầu ủng hộ ý kiến của Mao. Tất nhiên, ông ta không thể ngờ được, từ Hội nghị Lư Sơn, Mao sẽ đối xử tàn tệ với ông như thế nào. Nhưng đó lại là câu chuyện về sau.

Bành Đức Hoài tiếp tục:

- Hiện giờ tình hình Triều Tiên đã ổn định, tôi thấy nên chuyển không quân về Phúc Kiến và Chiết Giang, trước hết giành lấy quyền khống chế không phận vùng ven biển, như vậy mới bảo đảm chắc chắn an toàn cho bộ đội vượt biển.

Mao gật đầu:

- Cả quyền khống chế vùng biển nữa. Không có hai quyền này khó bảo đảm an toàn cho quân ta vượt biển tác chiến. Phải nhanh chóng giành lấy hai quyền đó.

Chu Đức phát biểu:

- Ý kiến của Chủ tịch và Tổng tư lệnh Bành, tôi đều tán thành. Tôi cho rằng có thể chia làm hai bước, bước thứ nhất “dọn sạch cửa ngõ”, tức là giải phóng những đảo ven biển còn bị Quốc dân Đảng chiếm, quét dọn cửa ngõ ta cho sạch sẽ. Như vậy, vừa loại bỏ được mối đe doạ đối với vùng duyên hải Đông Nam của ta, đánh thông được đường hàng hải Nam – Bắc, mà cũng chặt đứt được tay chân của Đài Loan, không còn mối lo sau lưng khi chúng ta đi bước thứ hai giải phóng Đài Loan.

- “Dọn sạch cửa ngõ”, nói rất hay – Mao thích thú. Tôi tán thành cả hai tay.

Trần Nghị, Tư lệnh quân khu Hoa Đông:

- Tôi cho rằng “dọn sạch cửa ngõ” có thể bắt đầu từ đảo Đại Trần, nó là trung tâm chỉ huy và trọng tâm phòng ngự của quân Quốc dân Đảng đóng ở các đảo ven biển Đông Nam tỉnh Chiết Giang. Chiếm được Đại Trần tức đánh trúng chỗ hiểm của địch, tất cả những đảo khác ở ven biển Đông Nam tỉnh Chiết Giang có thể không đánh mà tan. Như vậy quân ta có thể bằng một giá tương đối rẻ đổi được một thắng lợi tương đối lớn.

- Đảo Đại Trần giao cho đồng chí Trần Nghị. Mao ra lệnh. Quân khu Hoa Đông các vị trước hết vạch kế hoạch tác chiến, sau khi được Quân ủy phê chuẩn, sẽ thực hiện. Nhất định phải nhổ cho được cái đinh đó.

Tháng 1.1954, Quân khu Hoa Đông sau nhiều lần nghiên cứu đã đề ra kế hoạch chiến dịch hải, lục, không quân phối hợp đánh chiếm đảo Đại Trần, sau khi trình Quân uỷ duyệt lập tức bắt tay chuẩn bị tác chiến.

Tuy nhiên, TQ không thể không tính đến vai trò của Hoa Kỳ trước khi hành động. Nếu cuộc chiến nổ ra, nhất định Hoa Kỳ sẽ can thiệp, Hạm đội 7 của Hoa Kỳ đang lởn vởn ở eo biển Đài Loan, làm cho vấn đề Đài Loan càng trở nên phức tạp. Đánh Đài Loan có thể gây ra phản ứng mạnh mẽ của Hoa Kỳ, đó là tình huống mà các nhà lãnh đạo TQ bắt buộc phải né tránh. Các cuộc đọ sức của hai bên ở chiến trường Triều Tiên đã cho TQ thấy rõ sức mạnh của Hoa Kỳ.

Tháng 8.1954, Bành Đức Hoài nghe quân khu Hoa Đông báo cáo phương án đổ bộ tấn công đảo Nhất Giang Sơn – đảo quan trọng nhất trong nhóm đảo Đại Trần. Nghe xong, ông ta chỉ thị, khi ném bom đảo Đại Trần phải tìm mọi cách điều tra rõ cảng Đại Trần và tầu chiến Mỹ đậu tại đó. “Nếu có tầu chiến Mỹ, chúng ta tạm thời chưa đánh, đợi sau khi chúng đi sẽ đánh, như vậy bớt được rất nhiều phiền phức. Nguyên tắc của chúng ta là không gây chuyện nhưng cũng quyết không tỏ ra mềm yếu”.

Nói vậy thôi, rõ ràng, họ sợ nước Mỹ.

Trong lúc quân TQ gấp rút chuẩn bị trận đánh, thì Hiệp ước phòng chung thủ chung giữa Mỹ và Đài Loan cũng được ráo riết tiến hành. TQ rất tức giận, lập tức lệnh cho quân đội mặt trận Phúc Kiến, “hãy dùng bom đạn tỏ rõ thái độ và lập trường của chúng ta”. Ngày 3.9.1954, quân đội TQ ở mặt trận Phúc Kiến pháo kích dữ dội vào Kim Môn, Mã Tổ, trong phút chốc, Kim Môn, Mã Tổ chìm trong khói lửa mù mịt.

Cho đến ngày 3.11, quân TQ pháo kích 47 lần vào các đảo Kim Môn lớn, Kim Môn nhỏ và Đại Trần. Nhưng tiếng đại bác không ngăn được tiến trình ký kết Hiệp ước phòng thủ chung Mỹ – Đài Loan.

Hoa Kỳ cấp tốc điều 4 tầu sân bay từ Philíppin, Nhật Bản, Hồng Kông tới tuần tra mặt biển Đông Nam đảo Đại Trần. Khi đó ở hải vực TQ có 5 tầu sân bay, 3 tầu tuần dương, 40 tầu khu trục, 50 tầu đổ bộ. Hoa Kỳ trước sau đã huy động hơn 2.000 lượt chiếc máy bay hoạt động gần không phận Đại Trần, ngăn chặn quân TQ chiếm đảo này.

Hiệp ước phòng thủ chung Đài Loan – Mỹ được ký kết. Hạ viện và Thượng viện Mỹ lần lượt thông qua “Nghị quyết về Đài Loan”, nêu rõ: “giao quyền cho Tổng thống Mỹ được sử dụng quân đội Mỹ khi Tổng thống xét thấy cần thiết để bảo vệ chắc chắn những mục tiêu cụ thể ở các đảo Đài Loan và Bành Hồ khỏi bị tấn công vũ trang”.

Với vai trò đặc biệt đó của Hoa Kỳ, TQ đành phải quyết định ngừng đánh Đài Loan. Nhưng cuộc phong tỏa eo biển Đài Loan của TQ vẫn còn tiếp tục.

Tháng 7.1958, Bộ Chính trị TQ mở rộng họp tại Bắc Đới Hà, thảo luận việc pháo kích quy mô lớn vào đảo Kim Môn “để đập tan sự khiêu khích của nhà đương cục Đài Loan, đánh mạnh vào uy thế của bọn xâm lược Mỹ, ủng hộ cuộc đấu tranh chính nghĩa của nhân dân Trung Đông”.

Mao nói:

- Đánh Kim Môn, tức là ủng hộ cuộc đấu tranh chống xâm lược của nhân dân Libăng. Dùng pháo binh mặt đất thực hiện việc pháo kích là chính và phải chuẩn bị đánh hai, ba tháng…

Mao, Bành Đức Hoài, Lâm Bưu nghe Diệp Phi – người được chọn chỉ huy trận đánh báo cáo tình hình chuẩn bị cho trận pháo kích Kim Môn. Mao vừa nghe Diệp Phi báo cáo tình hình vừa nhìn vào bản đồ.

Nghe báo cáo xong, Mao đột nhiên nêu lên một câu hỏi kỳ lạ:

- Anh dùng nhiều pháo như thế để đánh, liệu có đánh chết cả người Mỹ không?

Diệp Phi nghe xong liền nói:

- Đạn pháo không có mắt, thưa Chủ tịch.

Bành Đức Hoài ngồi bên cạnh, nói:

- Trong quân đội Tưởng cố vấn Mỹ được điều động đến tận cấp tiểu đoàn.

Tiếp theo là sự im lặng kéo dài, mọi người không nói, nhìn về Mao. Mao cũng nhìn mọi người, suy nghĩ rất lung.

Cuối cùng Mao nói:

- Có thể không đánh vào người Mỹ được không? Đừng nói Bành, ngay Mao cũng sợ đụng độ với Hoa Kỳ.

 Diệp Phi lắc đầu:

- Thưa Chủ tịch, cái đó không có cách nào tránh được?

Lâm Bưu ma mãnh, hiểu sự phân vân của Mao, muốn lấy lòng Mao, bèn viết thư cho Mao đề nghị, có thể tiết lộ một ít tin tức cho Mỹ, thông qua đại diện TQ lúc này đang tiến hành đàm phán với Mỹ ở Vácsava được không? Nhưng báo cho người Mỹ biết thì cũng như báo cho phía Đài Loan rồi, còn đâu tính bất ngờ?

Dù có hung hăng, hiếu chiến đến đâu, TQ cũng vẫn phải luôn luôn kiêng nể và dè chừng Hoa Kỳ. Các cuộc phong tỏa Đài Loan – một hòn đảo nhỏ suốt bao nhiêu năm qua của TQ chỉ đưa đến kết quả rất hạn chế.

Nếu lịch sử có dạy chúng ta điều gì thì một trong những điều đó là ở đâu và chừng nào còn có sự hiện diện của Hoa Kỳ, ở đó và chừng đó TQ – dù muốn hay không, vẫn phải chịu số phận của kẻ lấp ló sau cánh gà!?

Bài liên quan:

- Vai trò của Hoa Kỳ trong cuộc phong tỏa eo biển  Đài Loan của Trung Quốc (1);

- Ý định của Mỹ và Irắc trong chiến dịch Bão táp sa mạc;

- Đánh lừa Saddam trong chiến dịch Bão táp sa mạc.

Trước hết, về tính pháp lý của “đường đứt khúc chín đoạn” trên biển Đông của TQ, ngay một sinh viên luật tầm thường nhất cũng cảm thấy nực cười. Vậy ngôn ngữ pháp lý của “đường lưỡi bò” hay “đường đứt khúc chín đoạn” trên biển Đông của TQ có phải là thứ ngôn ngữ “hạ cấp” hay không? Ngôn ngữ coi biển Đông là “lợi ích cốt lõi” của TQ có phải thứ ngôn ngữ “hạ cấp” hay không? Và ngôn ngữ của không ít những tuyên bố về chủ quyền trên biển Đông của người phát ngôn Bộ ngoại giao TQ là thứ ngôn ngữ gì vậy?

Khi Đặng Tiểu Bình lớn tiếng tuyên bố trước thế giới, đòi “dạy cho VN một bài học”, thứ ngôn ngữ ấy đã tiến rất xa rồi. Càng xa hơn với thứ ngôn ngữ “hạ cấp” gần đây của một số tờ báo TQ đòi “phải giết bọn giặc Việt Nam để làm lễ vật tế cờ trong trận chiến thu hồi Nam Sa”.

Đất nước TQ – một trong những cái nôi của văn minh nhân loại lại sản sinh ra thứ ngôn ngữ “hạ cấp” đến thế sao?  Thứ ngôn ngữ đó ra đời trong hoàn cảnh nào và cơ sở xã hội của nó là gì? Người ta sử dụng nó để giải quyết những vấn đề gì?

Chúng ta hãy quay trở lại với thời gian, vào những năm sáu mươi của thế kỷ trước, cuộc “cách mạng văn hóa” (văn cách) long trời lở đất do Mao Trạch Đông phát động và lãnh đạo bỗng nhiên nổi lên làm cả đất nước TQ chao đảo. Cơ sở lý luận của nó là “tiếp tục làm cách mạng trong điều kiện chuyên chính của giai cấp vô sản”. Cách mạng văn hóa là một hiện tượng độc nhất vô nhị trong lịch sử thế giới, gây ra biết bao đau thương cho nhân dân TQ, làm chết hàng mấy chục triệu người. Có thể thấy, hiện tượng đó chỉ có thể xuất hiện trong một thể chế độc tài, một xã hội không hề có một chút dân chủ. Thế giới đã nghiên cứu rất sâu sắc về hiện tượng này.

Vấn đề là, có một thứ ngôn ngữ cực kỳ “hạ cấp” đã xuất hiện trong cách mạng văn hóa TQ. Phải chăng, nó là tiền đề cho thứ ngôn ngữ “hạ cấp” sau này của TQ đối với VN?

Cách mạng văn hóa TQ đã dựng đứng nên những hiện tượng hoang đường để hù dọa, áp đảo tinh thần mọi người. Nó cũng là cái kiểu dọa nạt hiện nay mà chúng ta sẽ đề cập sau. Ngôn ngữ văn cách có đặc điểm chính là thuận theo ta thì sống, chống ta thì chết, dựng nên tội trạng đen để đè bẹp đối phương. Lời nói và hành động của đối phương đều được xem là tiếng la hét điên cuồng hoặc sự cấu kết đầy tội ác. Bất cứ một sự phản bác nào của đối phương cũng đều cho là sự chống trả táo tợn. Hành động của mình thì cho là “sấm sét ầm ầm, sóng biển cuồn cuộn”, còn của người thì cho là “âm u mù mịt, tà khí nặng nề”. Đừng hy vọng tìm thấy một chút văn chương hay đạo đức nào trong thứ ngôn ngữ “hạ cấp” đó.

Cái thứ Hán ngữ “hạ cấp” đó gọi đối phương là đồ chó, đồ rắn rết, ngưu quỷ xà thần, gọi vợ họ là đồ yêu ma quỷ quái, gọi con cái họ là đồ chó ghẻ. Nó đòi “bỏ vào vạc dầu”, “đập nát đầu chó” đối phương bất cứ lúc nào. Có thứ ngôn ngữ kỳ dị, khó tin như “tam trung vu, tứ vô hạn” (ba trung thành, bốn tuyệt đối), “thượng cương, thượng tuyến” (đưa lên cương lĩnh, đưa lên đường lối), “trung tự vũ” (múa chữ trung), “ngày ngày đọc”, “sáng thỉnh thị, tối báo cáo”, “hồng hải dương”, (một biển đỏ), “đài ngữ lục”, “đội mũ cao”, “kiểu phản lực”. Rồi ngôn ngữ kiểu Lâm Bưu, “hiểu cũng phải chấp hành, chưa hiểu tạm thời cũng phải chấp hành”, “đưa lên thật cao”, “bám theo thật sát”, “sử dụng thật sinh động”…

Điểm nổi bật của cách mạng văn hóa là “tạo phản”, là lật ngược lại tất cả, đả đảo tất cả, nội chiến toàn diện. Càng rối loạn càng tốt. Thiên hạ đại loạn. Không rối loạn, sao gọi là cách mạng. Rối loạn chính trị, rối loạn kinh tế, rối loạn tư tưởng, rối loạn lý luận, rối loạn văn hóa, rối loạn đạo đức. Thứ ngôn ngữ đó làm tất cả mọi thứ đều lộn đầu xuống đất, chổng cẳng lên trời!

Thứ ngôn ngữ đó, phải chăng là từ trên trời rơi xuống hay do ai sáng tạo ra, nó có nguồn gốc lâu đời hay nó xuất phát từ một không gian chính trị nhất định? Một điều chúng ta càng phải quan tâm là, việc sử dụng các từ ngữ yêu ma đó, phương thức lý luận của nó, đến nay đã tuyệt tích hay chưa?

Câu trả lời là chưa. Thật vậy! Hãy xem những luận điệu chống VN đầy rẫy trên mạng của TQ hiện nay. Có một mối liên hệ giữa thứ ngôn ngữ “hạ cấp” về đối nội và thứ ngôn ngữ “hạ cấp” về đối ngoại của không ít các tờ báo mạng TQ hay không? Câu trả lời, không còn nghi ngờ gì nữa, chắc chắn có một mối liên hệ nào đó.

Đây, ngôn ngữ “hạ cấp” về đối ngoại của không ít các tờ báo mạng TQ đối với VN. Nó dựng đứng theo kiểu ngôn ngữ văn cách rằng, VN “vốn xưa là phiên thuộc của TQ”. VN luôn sắm vai “thất tín bội nghĩa”, nhưng những thời điểm quan trọng lại “chơi” lại sự khoan dung và lương thiện của TQ. “VN là một quốc gia lòng lang dạ sói”, sự vô ơn của VN biểu hiện một tay nhận viện trợ vô tư của TQ, một tay lại ngấm ngầm chìa ra cho LX cũ. VN làm đủ trò để quấy nhiễu ở biên giới Trung – Việt, dẫn đến đổ máu cho người dân TQ. Bọn Việt Nam “lòng lang dạ sói đến mức nào nữa”?

Trong khi TQ liên tục bắn giết ngư dân VN thì thứ ngôn ngữ “hạ cấp” về đối ngoại đó lại nói liều rằng VN giam giữ ngư dân và tàu đánh cá TQ.

Có thể thấy, nói ngược là một đặc điểm của ngôn ngữ “hạ cấp” về đối ngoại của không ít các tờ báo mạng TQ đối với VN.

Sự “hạ cấp” được tiếp tục rằng, VN là đất nước “tiểu nhân bỉ ổi không biết xấu hổ”. Mục đích của VN là quốc tế hóa các đảo chiếm được với tâm địa độc ác. Đây là hành vi điền hình của “cường đạo biến thành quân tử”. Bọn VN đã thực sự là “bọn con cháu phá gia chi tử”, điên cuồng khai thác trộm tài nguyên dầu khí trên vùng biển của TQ.

Ta đã thấy, ngôn ngữ “hạ cấp” từ thời “văn cách” nay được phát triển lên một trình độ mới, ghê gớm và nguy hiểm hơn nhiều.

Chưa hết! Thứ ngôn ngữ đó lại cho rằng, xem ra VN đã trở thành một kẻ “tiểu nhân vô liêm sỉ” thực thụ. Một “bọn oắt tì” như VN mà vẫn có thể xâm chiếm lãnh hải Trung Quốc, và cứ nhâng nhâng thăm dò và khai thác dầu khí. Để cho “một nước lỏi con” như VN dám xâm lược hải đảo của TQ, khoan dung thái quá với VN là hủy diệt chính mình.

Thứ ngôn ngữ “hạ cấp” đó đã tiến đến mức hỗn xược, đòi dùng vũ lực tấn công VN. Nó gào thét, tấn công VN cần tàn nhẫn, cần phá hủy triệt để các cơ sở quân sự của VN, bao gồm cả cơ sở hạ tầng dân sự. Đối với “một nước vô liêm sỉ” như vậy, TQ không cần xem xét những gì là đạo đức hay vô đạo đức. Bọn “VN tham lam, kiêu ngạo, vô lễ”, tuyệt đối không thể thông qua đàm phán để chiếm lại quần đảo Nam Sa.

Như vậy, xét về bản chất, thứ ngôn ngữ “hạ cấp” về đối nội thời văn cách và thứ ngôn ngữ “hạ cấp” về đối ngoại của không ít các tờ báo mạng TQ thời nay là không có gì khác nhau. Chúng là sản phẩm của một thể chế chính trị độc ác, lỗi thời và chủ nghĩa bá quyền đại hán tộc đã tồn tại từ hàng ngàn năm nay ở TQ.

Suy nghĩ về một thứ ngôn ngữ “hạ cấp” từ TQ đưa đến cho chúng ta một bài học lớn – bài học đừng bao giờ mơ hồ, ảo tưởng, mụ mị để rồi rơi vào vòng vây không lối thoát của TQ.

Bài liên quan:   Đại ngôn kiểu TQ;  Ngôn ngữ của Tiến sỹ Kissinger tại cuộc đàm phán Pari về VN;  Ngôn ngữ và lãnh đạo.

Phía xa xa là những sườn đồi, nương rẫy đầy nắng, thấp thoáng những mái nhà rông cong vút. Tây Nguyên vẫn bao la, hùng vĩ nhưng sao không dấu được vẻ tiêu điều? Rừng còn lại ít lắm. Hình như những cánh rừng già chỉ còn trong ký ức. Rừng đã lùi xa trong không gian văn hóa Tây Nguyên, nhường chỗ cho những ngọn núi mây mờ trắng xóa. Ta không đi tìm nhưng biết tìm đâu cho thấy một bóng cây kơ nia, một cánh chim chơrao bay liệng trên bầu trời hay những chú voi đi đủng đỉnh trong bóng chiều bảng lảng? Chỉ có những đám hoa cúc quỳ vàng rực hai bên bên vệ đường, bạt ngàn trên sườn đồi, kéo dài đến bên kia bên thung lũng như báo hiệu mùa mưa Tây Nguyên sắp chấm dứt và mùa xuân sắp về. Mùa hoa cúc quỳ thường làm rạo rực tâm hồn chúng ta.

Trở lại Tây Nguyên, lần này tôi theo con đường 14, vượt qua những cánh rừng đại ngàn, những ngọn núi cao đứng im lìm, những con sông nước đục ngầu do mưa lũ với cây cầu duyên dáng bắc ngang qua. Gần bên bờ sông, một ngôi làng nhỏ chừng hơn chục nóc nhà – làng Rô nổi tiếng, từng đùm bọc, chở che một nhân vật “khét tiếng” sau này – Tố Hữu vượt ngục. “Ôi, làng Rô nhỏ của tôi. Cao cao ngọn núi, chiếc nôi đại bàng. Trăm năm ta nhớ ơn làng. Cánh tay che chở bước đường gian nguy’… Mấy câu thơ Tố Hữu vang lên trong tâm trí tôi. Làng Rô bây giờ vẫn thế, có gì hơn ngày xưa, dù Tố Hữu kể, ông ta có đề nghị tỉnh Quảng Nam giúp đỡ xây dựng nhà ngói cho đồng bào. Nhưng bao nhiêu lần qua đó, tôi vẫn thấy rải rác mấy ngôi nhà nhỏ xác xơ? Làng Rô có lẽ còn buồn hơn ngày xưa nữa. Thế mới biết, không ít những ông quan cách mạng, khi đã “cướp” được chính quyền, bỗng quên tất cả, nói gì đến chuyện trả ơn nghĩa đồng bào. Chính Tố Hữu từng nói, ngay cái ơn của làng Rô tôi cũng chưa trả nổi. Đừng nói ơn đảng, ơn Bác, nói thế Bác buồn đấy, phải nói là ơn dân trước. Ông ta nói đúng.

Những buổi sáng Tây Nguyên bình yên, trong trẻo và quyến rũ lạ thường. Phố xá nhỏ xinh và sạch sẽ. Ở đây, không có cái cảnh chen chúc giành đường hỗn loạn, không có tiếng còi xe inh ỏi xen lẫn với tiếng chửi thề như ở Thủ đô thanh lịch của chúng ta.

Tây Nguyên đang bước vào mùa khô, thỉnh thoảng vẫn thấy lá rơi trên hè phố mỗi khi cơn gió nhẹ tràn về. Những cơn mưa vẫn chưa dứt hẳn. Cái lạnh chợt đến, chợt đi.

Ngắm Tây Nguyên từ trên cao, ta càng thấy cái mênh mông, hùng vĩ của Tây Nguyên. Một màu xanh bất tận trải dài. Những rừng cao su, cà phê nằm hai bên những con đường tuyệt đẹp. Không gian kinh tế của Tây Nguyên chỉ có thể là không gian xanh, không thể là không gian “đỏ” (bùn đỏ). Và không gian văn hóa gắn chặt với không gian chiến lược, đó là điểm đặc sắc nhất của Tây Nguyên. Tôi xin kết thúc với ý nghĩ, Tây Nguyên luôn luôn là miền đất đầy cảm xúc đối với tất cả chúng ta.

Bài liên quan: Tổng Tư  lệnh với miền đất Tây Nguyên; Một vòng nhỏ trên Tây Nguyên

Trở lại với nước VNDCCH sau ngày lập nước đang phải đối mặt với muôn vàn khó khăn, nguy hiểm. Hơn hai triệu người dân vừa chết đói. Ngân khố quốc gia trống rỗng. Thù trong, giặc ngoài. Mười tám vạn quân Tưởng tràn vào miền Bắc với danh nghĩa giải giáp quân Nhật, song mục đích của chúng hơn thế, “diệt Cộng, cầm Hồ”. Người Pháp không cam chịu thất bại, âm mưu quay trở lại nắm chính quyền. Cùng một lúc, VN đang phải đối mặt với nhiều kẻ thù. Cần phải có đối sách đúng đắn, sáng suốt mới đưa đất nước thoát ra khỏi tình thế “ngàn cân treo sợi tóc”. Và chính thiên tài của vị Chủ tịch nước Hồ Chí Minh, trong giai đoạn cực kỳ hiểm nghèo ấy, đã thể hiện một cách rực rỡ nhất. “Nếu không có Hồ Chí Minh thì khó lường hết cái gì có thể xẩy ra” - Phạm Văn Đồng.

Quân Tưởng hết sức ngang ngược, chẳng khác gì ông cha chúng nó và có lẽ hậu duệ của chúng cũng vậy? Chúng đòi hỏi đủ điều. Chúng chiếm những ngôi nhà đẹp. Chúng khiêu khích ta nhằm tìm một cái cớ để nổ súng – y như trên biển Đông hiện nay. Chúng bắt ta cung cấp gạo cho chúng, trong khi đồng bào ta không có cơm ăn.

Có hôm, Hồ Chí Minh và Huỳnh Thúc Kháng lên gặp Lư Hán ở Chủ tịch phủ – bấy giờ đã bị chúng chiếm đóng. Lư Hán hoạnh họe hơn một tiếng đồng hồ, lên mặt hạch sách, nói các anh làm ăn không ra sao cả. Hồ Chí Minh và Huỳnh Thúc Kháng nín lặng, không nói gì, nhưng trong lòng rất bực tức. Ra về, cụ Huỳnh nói: “Nó khinh mình quá lắm. Không chịu nổi nữa, cứ đánh đi, rồi muốn ra sao thì ra”!

Huỳnh Thúc Kháng chính là quyền Chủ tịch nước khi Hồ Chí Minh đi Pháp bốn tháng, giữa lúc thế nước cực kỳ rối ren. Cụ Huỳnh là một nhân sỹ nổi tiếng, khảng khái, bất khuất nhưng không ưa cộng sản. Hồ Chí Minh đã nhiều lần mời cụ ra Hà Nội nhận chức Bộ trưởng nhưng cụ chưa chịu.

Hồ Chí Minh nghe người bí thư đọc bức điện trả lời của Huỳnh Thúc Kháng :

- “Thưa Chủ tịch, thời tiết xấu, tôi chưa đi được. Tôi không thể nhận chức Bộ trưởng. Nhưng trước sau cũng sẽ ra gặp Cụ”.

Hồ Chí Minh trầm ngâm hút thuốc:

- Chẳng lẽ cụ Huỳnh từ chối không chịu ra phụng sự quốc dân trong cơn nguy nan này?

- Cụ Huỳnh đã khước từ Bảo Đại mời ra lập chính phủ thay cho Trần Trọng Kim. Tôi tin thế nào cụ Huỳnh cũng ra yết kiến Bác. Mà cụ đã gặp Bác thì cụ sẽ chấp nhận những việc Bác tin cậy.

- “Chúng tôi khẩn khoản mời cụ ra Hà Nội nhận chức Bộ trưởng Bộ Nội vụ” – một bức điện tiếp theo của Hồ Chí Minh. Lại một bức điện khác của ông Võ Nguyên Giáp, người đã từng làm báo Tiếng dân với Huỳnh Thúc Kháng, rất được cụ yêu mến: “việc đại nghĩa, xin cụ đừng bỏ qua. Hồ Chủ tịch mong được gặp cụ…”.

Giữa lúc ấy, một lá thư từ Tổng hành dinh của tướng Lư Hán gửi cho Hồ Chí Minh: “Kính mời Hồ Chí Minh tiên sinh quá bộ tới Tổng hành dinh của tôi để giải quyết vụ nhân viên công an VN bắn chết một Pháp kiều”. Thư tránh gọi chức vụ Chủ tịch của Hồ Chí Minh và lời lẽ trong thư vừa có vẻ là một “chỉ lệnh”, lại tỏ ra rất “thiên triều”, báo trước những khó khăn, nguy hiểm của cuộc gặp.

Các ông Võ Nguyên Giáp, Hoàng Hữu Nam – Thứ trưởng Bộ Nội vụ, Lê Giản – Tổng Giám đốc nha Công an, Vũ Đình Huỳnh – bí thư của Hồ Chí Minh lập tức họp trong sự căng thẳng và thống nhất đề nghị Hồ Chí Minh cử đặc phái viên của Chủ tịch nước đến gặp Lư Hán.

Hồ Chí Minh:

- Nếu tôi không đến gặp nó, nó sẽ cho là chúng ta đã sợ nó và nó sẽ được nước, làm điều càn bậy hơn.

- Nhưng Bác đến đó nguy hiểm vô cùng. Ông Giáp lo lắng.

- Có miếng võ hiểm cũng phải có miếng văn phá hiểm chứ. Hồ Chí Minh đáp.

Hồ Chí Minh dặn Vũ Đình Huỳnh, người bí thư tin yêu của mình trước khi lên xe:

- Cả ngày hôm nay, chú không rời khỏi phòng này một lúc nào cả.

Các ông Võ Nguyên Giáp, Hoàng Hữu Nam, Lê Giản đầy lo lắng đưa chân Hồ Chí Minh ra xe. Cánh cửa xe lại mở, Hồ Chí Minh quay vào phòng, gọi điện thoại sang văn phòng ông Patti (tác giả cuốn Tại sao Việtnam?). Hồ Chí Minh đã nhiều lần tiếp chuyện Patti, từng nhờ ông chuyển thư tới Tổng thống Mỹ Tơruman. Lúc ra xe, nét mặt Chủ tịch nước đầy tự tin, thanh thản. Cuộc điện thoại đó chính là “miếng văn phá hiểm” của Chủ tịch nước mà ngay cả ông Giáp lúc đó cũng không đoán ra nổi.

Xe vừa tới bậc thềm Dinh toàn quyền cũ, một tên sỹ quan liên lạc của Lư Hán tiếp ngay Hồ Chí Minh:

- Thưa Hồ Chí Minh tiên sinh, tướng quân Lư Hán của chúng tôi bận việc, mời tiên sinh gặp tướng quân Tiêu Văn.

Thật là một sự xúc phạm. Nhưng Hồ Chí Minh thoát mình ngay khỏi sự tiểu khí của bọn giặc cỏ:

- Nhờ ông chuyển lời chúc sức khỏe của tôi tới tướng quân tư lệnh.

Xe lại đưa Chủ tịch nước đến gặp Tiêu Văn. Tay này rất căm tức Hồ Chí Minh. Nhớ lại khi Hồ Chí Minh bị bắt ở TQ năm 1944, y thả Hồ Chí Minh ra và bầu vào Uỷ viên ban chấp hành Việt Nam cách mạng đồng minh hội do y chủ trương thành lập. Rồi y cho Hồ Chí Minh về VN để làm việc cho y. Song, khi về nước, tất nhiên Hồ Chí Minh không đời nào làm việc cho y mà lo bắt liên lạc với các đồng chí của mình, làm cuộc Tổng khởi nghĩa thành công. Bây giờ, sang VN, Tiêu Văn kể “Hồ Chí Minh thập đại tội”, đòi “triệt Hồ Chí Minh”.

Trời đã xế chiều mà vẫn không có một tin tức gì của Hồ Chí Minh. Các ông  Võ Nguyên Giáp, Hoàng Hữu Nam, Lê Giản lo lắng, thấp thỏm. Đang lúc trù liệu căng thẳng thì ông Patti đến. Ông cho biết, ban sáng Chủ tịch nước gọi qua điện thoại mời ông chiều nay gặp nhau ở Bắc Bộ phủ. Ông Vũ Đình Huỳnh báo cho ông biết, sáng nay Chủ tịch nước đến Tổng hành dinh của Lư Hán theo lời mời của ông ta. Nhưng không rõ vì sao mà họ giữ Chủ tịch tại đó đến giờ này vẫn chưa về được. Vẻ bất bình hiện rõ trên mặt ông Patti. Ông nói, chúng tôi sẽ can thiệp ngay việc này.

Bây giờ, ông Huỳnh mới hiểu rõ, vì sao Hồ Chí Minh dặn ông cả ngày hôm nay không được rời phòng này một lúc nào cả. Và ông Võ Nguyên Giáp mỉm cười, “có miếng võ hiểm cũng phải có miếng văn phá hiểm chứ”.

Chủ tịch nước Hồ Chí Minh, con người giải quyết những tình huống phức tạp một cách thiên tài!

Cho đến khi giặc đã đến nhà, Hồ Chí Minh vẫn ra đi tìm bạn. Lửa chiến tranh ngày một lan rộng, do bọn hiếu chiến trong Chính phủ Pháp gây nên. Nhưng Hồ Chí Minh bằng mọi cách cứu vãn hòa bình, dù chỉ có rất ít cơ hội. Hòa bình là nguyện vọng lớn nhất của nhân dân ta, nhưng phải là hòa bình trong độc lập, tự do! Chính phủ Pháp đã chấp nhận một cuộc hòa đàm tại Phôngtennơblô gần thủ đô Pari và mời Hồ Chí Minh là thượng khách sang thăm nước Pháp. “Giặc đã đến nhà, ta vẫn ra đi tìm bạn”…

Trước khi sang Pháp, Hồ Chí Minh đã giới thiệu Huỳnh Thúc Kháng làm Quyền Chủ tịch nước. Tại sân bay Gia Lâm, Huỳnh Thúc Kháng xúc động hỏi:

- Cụ lên đường làm thượng khách nước Pháp mà quân xâm lược Pháp đang giày xéo nước nhà. Vắng Cụ khi có “vạn sự như lôi…” thì tôi hỏi ai?

- Ông Võ Nguyên Giáp đã từng cộng sự với cụ từ thuở làm báo Tiếng Dân. Hồ Chí Minh chìa tay sang Võ Nguyên Giáp đang đứng bên cạnh.

- Xin Cụ cho anh em chúng tôi một lời khuyên…

- Thưa cụ, “dĩ bất biến, ứng vạn biến”. Và cụ Huỳnh sững sờ nhìn theo chiếc máy bay đưa Hồ Chí Minh lên đường đang giữa bầu trời…

…Hội nghị Phôngtennơblô tan vỡ, với bản Tạm ước 14.9 trong tay, Hồ Chí Minh về nước trên chiếc Thông báo hạm Duymông Duyêcvin của Pháp. Thông báo hạm này đang chuẩn bị chở các thiết bị sang Đông Dương cho các lực lượng hải quân ở Viễn Đông thì nhận được một mệnh lệnh cấp tốc của Bộ chỉ huy Hải quân phải bốc dỡ tất cả các thứ hàng hóa dưới tàu lên bờ và đặt Thông báo hạm dưới sự điều động của Bộ Thuộc địa.

Chủ tịch nước dặn ông bí thư Vũ Đình Huỳnh:

- Chú nhờ bà con việt kiều may cho một lá cờ Tổ quốc cỡ lớn và chú mang theo trong hành lý cầm tay của chú. Ông Vũ Đình Huỳnh ngạc nhiên nhìn Hồ Chí Minh. Có lúc chúng ta sẽ dùng đến – Hồ Chí Minh mỉm cười ý nhị.

Tàu nhổ neo, lênh đênh trên biển. Hạm trưởng Ônây lúng túng khi vị Chủ tịch nước VN nêu vấn đề kéo quốc kỳ VN lên cột cờ hạm tàu cùng với quốc kỳ Pháp để hiểu rằng có vị nguyên thủ nước VN tự do đang hành trình trên tàu của Pháp. “Thưa Chủ tịch, tôi không được giao công việc này, để tôi điện về Pari xin chỉ thị” – Ônây đáp. Pari lập tức trả lời, đồng ý treo quốc kỳ VN, chỉ tiếc rằng, ở giữa biển lấy đâu ra lá cờ của VN? Ông Vũ Đình Huỳnh mở vali lấy ra lá cờ VN đưa cho Ônây trong sự ngạc nhiên tột độ của ông ta.

Và lá cờ VN ấy, khi nào sẽ tung bay trên Hoàng Sa của chúng ta?

* Bài viết có sử  dụng một số tư liệu của nhà văn Sơn Tùng.

Bài liên quan:  Tổng bí thư (1);  Tổng bí thư (2);  Thủ tướng.

]]> http://lemaiblog.wordpress.com/2011/10/30/ch%e1%bb%a7-t%e1%bb%8bch-n%c6%b0%e1%bb%9bc-2/feed/ 1 Lê Mai http://lemaiblog.wordpress.com/2011/09/30/nh%e1%bb%afng-b%e1%bb%a9c-th%c6%b0-danh-gi%e1%ba%b7c/ http://lemaiblog.wordpress.com/2011/09/30/nh%e1%bb%afng-b%e1%bb%a9c-th%c6%b0-danh-gi%e1%ba%b7c/#comments Fri, 30 Sep 2011 12:43:53 +0000 Lê Mai http://lemaiblog.wordpress.com/?p=615 ]]> Khi trong nước lòng dân không yên, chính sự lục đục thì ngoài biên cương nổi lửa ngay. Đó là một bài học lớn trong lịch sử VN. Năm 1406 – sáu năm sau khi Hồ Quý Ly lật đổ nhà Trần, lên ngôi vua, lập ra nước Đại Ngu, nhà Minh thừa cơ xâm lược nước ta là một dẫn chứng sinh động. “Vừa rồi: Nhân họ Hồ chính sự phiền hà. Để trong nước lòng dân oán hận. Quân cuồng Minh thừa cơ gây họa. Bọn gian tà còn bán nước cầu vinh” – Bình Ngô đại cáo.

Tám mươi vạn quân Minh, do Trương Phụ, Mộc Thạnh chỉ huy, tràn sang xâm lược nước ta. Quân nhà Hồ chống cự không nổi. Cha con Hồ Quý Ly và các triều thần bị bắt, đưa về TQ. Trong số các triều thần bị bắt ấy, có Nguyễn Phi Khanh là thân phụ của Nguyễn Trãi. Hai anh em Nguyễn Trãi lên biên giới, muốn theo cha sang TQ để hầu hạ cha lúc về già. Đau xót biết chừng nào!

Ai lên ải bắc ngày xưa ấy

Khóc tiễn cha đi mấy dặm trường

Hôm nay biên giới mùa xuân dậy

Núi trắng hoa mơ cờ đỏ đường

(Mục Nam Quan – Tố Hữu)

Nhưng, biên giới Việt – Trung không chỉ có hoa mơ trắng núi đồi và cờ đỏ đường, mà còn đầy máu và nước mắt. Đó không chỉ là chuyện của ngày xưa.

Bấy giờ, Nguyễn Phi Khanh nói với Nguyễn Trãi, con là người có tài, nên tìm cách rửa nhục cho nước, trả thù cho cha, như thế mới là đại hiếu. Thế là Nguyễn Trãi quay trở lại, tìm con đường trả thù nhà, đền nợ nước như lời cha dặn.

Hơn mười năm sau đó, Nguyễn Trãi tìm đến với Lê Lợi, thủ lĩnh nghĩa quân Lam Sơn. Gạt ra dự cảm thiên tài về số phận của mình sau này khi lần đầu nhìn thấy Lê Lợi, Nguyễn Trãi đã trao bản Bình Ngô sách cho Lê Lợi. Bình Ngô sách vạch ra chiến lược, chiến thuật đánh quân Minh, hiến mưu chước lớn, không nói việc đánh thành mà lại khéo nói đến việc đánh vào lòng người. Từ đấy, Nguyễn Trãi làm quân sư bên cạnh Lê Lợi, không những vạch ra đường lối cuộc kháng chiến chống quân Minh mà còn nhân danh Lê Lợi đứng ra giao thiệp với kẻ thù.

Một trong những việc giao thiệp ấy của Nguyễn Trãi là viết thư cho bọn chỉ huy quân Minh như Sơn Thọ, Phương Chính, Vương Thông. Những bức thư đánh giặc nổi tiếng. Sách Lam Sơn thực lục viết: “Vua từ khi khởi binh đến khi bình Ngô phục quốc, bao nhiêu văn thư qua lại trong quân đều sai Nguyễn Trải làm cả”.

Khi cương khi nhu, lúc hòa lúc chiến, ngòi bút Nguyễn Trãi vô cùng biến hóa, tài tình, làm cho kẻ thù cũng kính nể.

Ta hãy xem thư của Nguyễn Trãi viết cho Phương Chính:

“Bảo mày ngược tặc Phương Chính: Kể đạo làm tướng, lấy nhân nghĩa làm gốc, trí dũng làm của. Nay bọn mày chỉ chuộng lừa dối, giết hại kẻ vô tội, hãm người vào chỗ chết mà không xót thương, việc ấy trời đất không dung, người người đều giận, cho nên liền năm chinh phạt, hằng đánh hằng thua. Thế mà không biết trước tự cải quá, lại còn bới bẩn cho thêm thối, hối sao được!..”.

Gọi tướng giặc là “ngược tặc”, nào có sợ gì nó. Giọng thư vô cùng đanh thép. Phương Chính sau khi xem xong thư, trả lời, ý muốn nhử cho quân ta ra chỗ đồng bằng đất phẳng mới đánh nhau, hòng giành lợi thế. Nguyễn Trãi lại viết thư cho y:

“Bảo cho mày ngược tặc Phương Chính: Kể người dùng binh giỏi thì không có đâu là hiểm, đâu là không hiểm, không có đâu là dễ, đâu là không dễ. Thắng hay phụ là ở tướng, chứ không ở đất hiểm hay dễ. Vào chỗ hiểm mà đánh nhau không khác gì hai con hổ đánh nhau ở trong thung lũng, giỏi thì được, vụng thì thua. Bởi vậy, đất không có hình thưởng nhất định, trận không có thế thưởng nhất định. Nếu mày không lui, thì phải đem binh ra mà quyết chiến thôi”.

Ấy là Nguyễn Trãi tiếp tục khiêu chiến, nhử chúng lên miền núi để quân ta tiêu diệt theo lối mai phục – lối đánh sở trường của quân ta.

Thế nhưng, quân giặc không dám ra đánh. Rồi thành Nghệ an bị quân ta vây, giặc được tăng viện, mở đợt phản công giải vây nhưng thất bại, chúng lại xây thành, đắp lũy, đóng chặt cửa thành cố thủ. Nguyễn Trãi lại khiêu khích chúng, dụ giặc ra khỏi thành để tiêu diệt – ngay ở địa hình đồng bằng:

“Bảo cho mày ngược tặc Phương Chính: Ta nghe nói người danh tướng trọng nhân nghĩa, khinh quyền mưu. Bọn mày gửi thư cho ta, cứ cười ta núp náu ở nơi rừng núi, thập thò như chuột, không dám ra nơi đồng bằng đất phẳng để đánh nhau. Nay ta đã đến đây, ngoài thành Nghệ an đó đều là chiến trường cả, mày cho đấy là rừng núi chăng? là đồng bằng chăng? Thế mà mày cứ đóng thành bền giữ như mụ già là làm sao? Ta e bọn mày không khỏi cái nhục khăn yếm vậy”.

Ba lần liên tục Nguyễn Trãi gọi tướng giặc là “ngược tặc”, phân tích rất thuyết phục về binh pháp, cái thế của địch, của ta, khiêu khích chúng, dụ chúng vào trận mình dàn sẵn. Chúng ta đọc những bức thư đánh giặc ấy, thấy thật hào sảng, tự hào. Nó khác xa những công hàm “phản đối”, những “giao thiệp”  hay những “phát ngôn” thời nay, nghe xong, đôi lúc chúng ta không khỏi cảm thấy hổ thẹn.

Rồi quân địch bị quân ta vây hãm ở thành Đông Quan. Các tướng lĩnh của Lê Lợi muốn đánh thành, giết cho kỳ hết quân giặc. Nhưng Nguyễn Trãi, đứng ở một vị thế rất cao, nhìn rất xa, lại nghĩ khác. Ông cho rằng, tìm cách dụ hàng Vương Thông là kế hay hơn cả. Như thế, “có thể dập tắt muôn đời chiến tranh, mở nền thái bình muôn thuở”.

Những bức thư đánh giặc của Nguyễn Trãi lại bay đi bay về giữa ta và quân giặc. Cuộc chiến ngôn từ ấy không hề dễ dàng. Vương Thông, một mặt làm ra vẻ giảng hòa; một mặt lại sai đắp lũy, xây thành, chờ quân tiếp viện. Nguyễn Trãi đã vạch ra cho y thấy tất cả những mưu mô ấy, cũng như tình thế tuyệt vọng của quân Minh.

Và đây là một bức thư đặc biệt của Nguyễn Trãi gửi Vương Thông:

“Nay tôi tính cho các ông nghe, các ông có sáu điều đáng thua: Trời và người không ưa, vận hưng thịnh gần hết, là một điều đáng thua; Đóng quân ngồi giữ thành trơ trọi, thế đã cùng quẫn, quân cứu viện không đến được, là hai điều đáng thua; Khí thế của quân lính nhụt kém, không chịu theo lệnh sai bảo, là ba điều đáng thua; Hết đường kiếm củi, cắt cỏ, lương cô túng thiếu, là bốn điều đáng thua; Nước lụt mùa hè tràn ngập, tường và cừ sách sạt đổ, là năm điều đáng thua; Người nước tôi bị hãm lâu trong thành, bị cùng khốn, muốn được về nhà, tất có nội biến xẩy ra, là sáu điều đáng thua”.

Cùng với sức mạnh quân sự, những bức thư đánh giặc của Nguyễn Trãi góp phần làm cho Vương Thông không đợi mệnh vua Minh, tự ý giảng hòa với quân Lam Sơn rồi kéo quân về nước. Cuộc kháng chiến chống quân Minh xâm lược hoàn toàn thắng lợi.

Hơn 500 năm sau, cuộc chiến tranh Việt – Pháp bùng nổ, sau khi Chính phủ Hồ Chí Minh đã làm tất cả những gì có thể làm nhằm tránh cuộc chiến ấy. Nhưng người Pháp không muốn dễ dàng từ bỏ Đông Dương. Ta gặp lại tướng Ra-un Xa-lăng, Tổng chỉ huy các lực lượng viễn chinh Pháp tại Việt Nam – người đã nói chuyện rất nhiều lần với Hồ Chí Minh, từng tháp tùng Hồ Chí Minh đi Pháp năm 1946. Cuộc chiến Việt – Pháp bùng nổ và số mệnh buộc họ lại là đối thủ của nhau.

Một bức thư bằng tiếng Pháp của Hồ Chí Minh, đề ngày 10.6.1947 viết cho tướng Xa-lăng:

“Tướng quân thân mến!

Tôi vừa nhận được tin ông trở lại đất nước tôi. Năm ngoái (đối với tôi, tưởng chừng như mới chỉ hôm qua mà cũng như là đã nhiều thế kỷ), chúng ta đã cùng đi với nhau trên chặng đường dài. Chúng ta đã nói chuyện nhiều với nhau. Về rất nhiều vấn đề, về các nhân vật, các sự kiện, chúng ta đều thống nhất ý kiến. Nói tóm lại một câu, chúng ta là những người bạn rất thân.

Những tình huống ngoài sự mong muốn của chúng ta đã làm chúng ta trở thành những địch thủ của nhau. Thật rất đáng tiếc!

Tôi biết ông khá rõ để tin rằng, nếu ông đã có mặt ở đây và có những quyền hành cần thiết, những sự việc đau lòng đã có thể tránh được.

Tôi biết ông khá rõ để tin rằng, trong thâm tâm ông không đồng tình với cuộc chiến tranh huynh đệ này, chẳng giải quyết được cái gì cả mà chỉ tổn hại đến tình thân thiện và chậm lại sự hợp tác có tính chất xây dựng giữa hai nước chúng ta.

Nhưng thôi! Đối với tôi, bổn phận thiêng liêng của người yêu nước ra lệnh cho tôi phải chiến đấu vì Tổ quốc và vì đồng bào của mình. Đối với ông, chức trách quân nhân ra lệnh cho ông làm điều mà trái tim ông phản đối.

(….)

Vì chúng ta đã bắt buộc phải đánh nhau, vậy thì hãy là những hiệp sỹ cao thượng và những địch thủ đứng đắn, trong khi chờ đợi lại trở thành bạn của nhau. Chúng ta đã từng là bạn. Về mặt cá nhân, chúng ta vẫn còn là bạn. Ông có muốn thế không?

Nhân danh tình yêu nhân loại và nhân danh tình bạn giữa cá nhân chúng ta, tôi đề nghị ông hãy nghiêm cấm quân đội Pháp, không được giết hại thường dân, cưỡng hiếp phụ nữ, thiêu cháy những xóm làng không có gì tự vệ, hủy diệt các nhà thờ, đền chùa như đã làm cho mãi tới nay.

Tôi đảm bảo với ông, các quân nhân và dân sự người Pháp trong tay chúng tôi đều được đối xử rất tử tế. Tôi mong, người của chúng tôi cũng được các ông đối xử tương tự.

Ông đại úy Các-chi-ê tốt bụng còn đi theo ông không?

Nhờ ông chuyển lời chào của tôi tới bà Xa- lăng và những cái hôn âu yếm của tôi tới hai cháu trai lớn và cháu bé mới sinh của ông bà.

Mong tướng quân hãy tin vào những tình cảm đặc biệt nhất của tôi”.

Một bức thư “địch vận” cực kỳ khéo léo, được viết bằng lời văn Pháp rất uyên bác, thể hiện phong cách và tình cảm của Hồ Chí Minh. Tướng Xa-lăng cho biết, “sau khi đọc xong, một hoài niệm tràn ngập trong tôi”…

Đánh giặc, không gì hơn là đánh vào lòng người. Những bức thư đánh giặc của Nguyễn Trãi và Hồ Chí Minh đã chứng minh điều đó. Chế độ nào để mất lòng người, sẽ mất tất cả – lịch sử luôn nhắc nhở chúng ta.

Và các nhà lãnh đạo LX cũng vậy. Thời kỳ trăng mật của quan hệ Trung – Xô bắt đầu từ khi nước Cộng hòa nhân dân Trung Hoa được thành lập và Mao Trạch Đông thăm LX lần thứ nhất. Mới gặp lần đầu, Xtalin đã có vẻ thích và tôn trọng Mao. Hai người có thói quen làm việc ban đêm, không theo quy luật mặt trời. “Vĩ nhân” thường khác người. Tại điện Kremlin, đêm đêm, họ nói chuyện từ chiến tranh, lịch sử, triết học đến ngôn ngữ học rất say mê, tâm đắc. Thế là, Hiệp ước hữu nghị Trung – Xô được ký kết, LX cung cấp rất nhiều viện trợ cho TQ. Từ khi Khơrútxốp thăm TQ lần đầu tiên cho đến khi ông ta hội đàm bốn lần với Mao, nói chung quan hệ hai nước vẫn còn tốt đẹp. Nhưng, cuối thập kỷ năm mươi, thời kỳ trăng mật quan hệ Trung – Xô nhanh chóng chấm dứt.

Chỉ mỗi việc Khơrútxốp đề nghị Mao đưa một triệu người TQ sang Xibêri để làm việc thôi đã làm Mao nổi khùng, cho đó là sỉ nhục người TQ. Thế nhưng, ngay sau đó TQ lại đồng ý, ép LX nhận nhiều lao động TQ sang Xibêri, làm cho LX chợt nhận ra, TQ muốn TQ hóa vùng đất này. Tiếp đó là vấn đề “hạm đội liên hiệp” – Khơrútxốp muốn có một trạm liên lạc vô tuyến cho các tàu ngầm LX đặt trên đất TQ. Mao nói, có phải các đồng chí muốn lấy vùng duyên hải của TQ, thôi các đồng chí cứ lấy quách cho xong. Cứ thế, thời gian trôi đi và các bất đồng ngày càng lớn, dẫn đến LX cắt viện trợ, rút chuyên gia về nước. Cuộc đại luận chiến Trung – Xô bùng nổ với chín bài bình luận (cửu bình) nổi tiếng của TQ. “Nhóm Tú tài” do Khang Sinh lãnh đạo, có cả Trần Bá Đạt, làm việc không ngừng, đèn sáng thâu đêm ở Điếu Ngư Đài – Nhà khách Chính phủ TQ, viết bài, triển khai cuộc đại luận chiến với LX.

Đột nhiên, Khơrútxốp bị hạ bệ, TQ nắm bắt thời cơ, quyết định cử Chu Ân Lai đi thăm LX vào dịp kỷ niệm 47 năm Cách mạng tháng Mười nhằm tìm hiểu chiều hướng Ban lãnh đạo mới của LX do Brêgiơnép đứng đầu. Thế nhưng, trong bữa tiệc chiêu đãi Quốc khánh tại điện Kremlin, xẩy ra một việc cực kỳ nghiêm trọng. Sau khi chào hỏi, chuyện trò với các nhà lãnh đạo LX, Chu Ân Lai tiến về phía các nguyên soái Liên Xô để nói chuyện với họ. Khi ấy, Malinốpxki đi tới, nhìn Chu rồi nói:

- Đừng để cho Khơrútxốp và Mao Trạch Đông cản trở chúng ta.

Chu Ân Lai lập tức nghiêm sắc mặt phản đối:

- Ông nói láo cái gì thế? Rồi phẩy tay bỏ đi luôn. Nhưng Malinốpxki tiếp tục:

- Chúng tôi đã hạ bệ Khơrútxốp rồi, bây giờ đến lượt các ông hạ bệ Mao Trạch Đông.

Chu Ân Lai sau khi phân tích toàn bộ vụ khiêu khích của Malinốpxki, cho rằng đây không phải là sự kiện ngẫu nhiên mà là sự hạ nhục không thể dung thứ đối với TQ và Mao Trạch Đông, kích động lật đổ lãnh tụ của TQ, phải nghiêm túc đối phó. Hôm sau, Brêgiơnép gặp Chu xin lỗi, rằng Malinốpxki do say rượu nói bừa, đó không phải là quan điểm của ĐCS LX. Nhưng Chu chưa chịu, bất đồng giữa hai nước tiếp tục căng thẳng.

Về nước, Chu báo cáo ngay tình hình cho Mao. Mao hết sức tức giận, nói rằng bọn xét lại LX đang tuyển người, trong các anh có ai muốn theo không?

Hai năm sau, trong một cuộc hội đàm, ĐCS Nhật Bản đề nghị ĐCS TQ không dùng từ “xét lại LX” trong các bài phát biểu và đề nghị TQ cử đoàn đại biểu đi dự Đại hội 23 ĐCS LX. Trong cuộc họp BCT, Lưu Thiếu Kỳ nói với Chu Ân Lai, Đặng Tiểu Bình, Bành Chân, Lưu Ninh Nhất, chúng ta là đảng cầm quyền, có thể đồng ý với đề nghị của ĐCS Nhật Bản; Đại hội 23 ĐCS LX, chúng ta cũng có thể cử đoàn đại biểu tham gia. Lưu Ninh Nhất phản đối, nói rằng Mao Chủ tịch đã nói, nếu LX chưa chịu thay đổi lập trường, ta không thể nói chuyện với họ. Đặng Tiểu Bình nói, đi dự hội nghị của họ, có thể nắm được chiều hướng của họ đấy. Bành Chân đồng ý với Đặng. Đồng chí chuẩn bị làm Trưởng đoàn nhé – Đặng nói với Bành Chân. Coi như vấn đề đã được quyết định. Song, Chu Ân Lai nói, đây là vấn đề quan trọng, cần phải báo cáo thỉnh thị Mao Chủ tịch. Lưu Thiếu Kỳ đành trình văn kiện lên Mao. Quả nhiên, khi mới nghe báo cáo, Mao nổi giận lôi đình, đập bàn quát lớn: Lũ phản bội! Thế này là bán rẻ nguyên tắc. Tôi thấy những kẻ như Bành Chân, Lưu Thiếu Kỳ nóng lòng liên hệ với bọn xét lại LX. Đồng chí Khang Sinh, đồng chí về nói với họ, Mao Trạch Đông này không đồng ý, xem bọn họ sẽ làm gì nào?

Mao nhận định, không thể chung sống hòa bình với LX được, sớm muộn gì cũng nổ ra chiến tranh. Chúng ta chuẩn bị đánh sớm, đánh lớn, đánh đòn hạt nhân với bọn xét lại LX – Mao chỉ thị.

Chiến tranh biên giới Trung – Xô trên đảo Trân Bảo xẩy ra như thế nào?

Quan hệ Trung – Xô ngày càng xấu. TQ nhận định, chiến tranh là không thể tránh khỏi. Lâm Bưu nói, phải dùng quan điểm chiến tranh để quan sát tất cả, phân tích tất cả, xử lý tất cả các vấn đề.

Từ sau tháng 1.1969, tình hình đảo Trân Bảo trở nên căng thẳng. Khi xung đột biên giới Trung – Ấn nổ ra, Khơrútxốp lên tiếng chỉ trích TQ, tại sao TQ không đi thu hồi Đài Loan, Ma Cao mà lại đi gây rắt rối với Ấn Độ? Trên thực tế, vấn đề biên giới Trung – Xô cũng phức tạp không kém.

Đảo Trân Bảo có diện tích 0,74 km², nằm sát đường trung tâm dòng sông Usuli phân giới Trung – Xô, TQ cho là thuộc tỉnh Hắc Long Giang. Mao chọn đảo Trân Bảo làm trọng điểm phản kích đánh trả, lập Bộ chỉ huy tiền phương, chỉ thị cho quân biên phòng TQ hành động nhanh, dứt điểm, không kéo dài, sau khi giành thắng lợi thì rút về ngay.

Ngày 2.3, Bộ chỉ huy tiền phương TQ cử hai đại đội bộ binh, bốn trung đội trinh sát, một trung đội pháo cối và một trung đội đại liên bí mật áp sát bờ sông khu vực đảo Trân Bảo, bí mật yểm hộ cho phân đội trinh sát, nếu gặp tình huống, lập tức hành động.

Tiếp đó, quân biên phòng TQ lại cử hai tốp lên đảo tuần tra. Quân LX phát hiện, điều động bộ binh và thiết giáp tiến về đảo Trân Bảo, hình thành thế bao vây tốp thứ nhất của TQ. Bộ chỉ huy Viễn Đông của LX ra lệnh, khi cần thiết có thể nổ súng.

Trong tình thế đó, tốp thứ hai của TQ tiến ra chặn quân LX và chiến sự nổ ra tại đảo Trân Bảo. Quân LX có máy bay trực thăng trực tiếp chi viện tác chiến, chiếm ưu thế tuyệt đối về trang bị kỹ thuật, về hỏa lực. Tất nhiên, quân TQ khó mà đạt được chiến thắng. Ấy vậy mà TQ cho rằng, trong trận này, Liên Xô chết 31 người, bị thương 29 người, còn TQ chết 17 người, bị thương 35 người!

Sáng sớm ngày 15.3, cuộc đụng độ lần thứ hai lại xẩy ra. Đây là trận đánh ác liệt nhất trong cuộc xung đột biên giới Trung – Xô. Quân đội LX sử dụng 50 xe tăng, thiết giáp, bắn hơn 10 ngàn quả pháo, huy động 36 lượt máy bay xuất kích. TQ lại cho rằng, trong trận này, LX chết 60 người, bị thương 80 người, còn TQ chết 12 người, bị thương 27 người!

TQ có giành chiến thắng trong cuộc chiến tranh biên giới trên đảo Trân Bảo với LX hay không, lịch sử đã chứng minh. Ta hãy nhớ lại cuộc chiến tranh biên giới Việt – Trung năm 1979, TQ rêu rao đã dạy cho VN một bài học, nâng cao”quân uy và quốc uy”. Báo chí phương Tây bình luận, “ai đã dạy cho ai một bài học”? Sự thật là quân TQ bị VN đánh sứt đầu, mẻ trán, bắt buộc phải rút lui nhục nhã. Lịch sử liệu có lặp lại trên biển Đông? Nhưng hiện nay, trên biển TQ mạnh tuyệt đối, VN yếu tuyệt đối. Không biết những Yết Kiêu, Trần Khánh Dư của VN thời nay ở đâu?